MacBook start niet op? Apple-logo, vraagteken of herstart

Een MacBook die niet meer opstart is vervelend, zeker als je werk of foto's erop staan. Wat je op het scherm ziet vertelt vaak al in welke hoek de oorzaak zit. Een laptop die helemaal geen teken van leven geeft is een ander verhaal: daarvoor hebben we een gids voor een MacBook die niet aan gaat. Deze gids gaat over een MacBook die wel reageert, maar niet verder komt dan een logo, een vraagteken of een herstart.

Blue Apple repareert MacBooks aan de Rijnstraat 76-H in Amsterdam. Hieronder staan de dingen die je zelf veilig kunt proberen, in een volgorde die je gegevens zo min mogelijk in gevaar brengt.

Wat je ziet, en wat dat meestal betekent

• Het Apple-logo met een voortgangsbalk die vastloopt. Het opstarten stopt halverwege. Meestal een mislukte update, een beschadigd systeem of een schijf met fouten.
• Een knipperende map met een vraagteken. De Mac vindt geen opstartschijf. Dat zie je vooral bij Intel-modellen en het wijst op een schijf die niet meer reageert, of op een systeem dat niet meer gevonden wordt.
• Een rond verbodsteken. Het systeem op de schijf is niet geschikt of niet compleet, bijvoorbeeld na een onderbroken update.
• Steeds opnieuw opstarten. Een melding dat de computer opnieuw is opgestart vanwege een probleem kan een softwarefout zijn, maar ook defect geheugen, een oververhitte processor of een verzwakte accu.
• Een zwart scherm, terwijl je wel een ventilator hoort of de toetsen oplichten. De Mac draait dan waarschijnlijk wel en het probleem zit bij het scherm of de verlichting. Sluit een externe monitor aan om dat te testen en lees ons artikel over een zwart of flikkerend MacBook-scherm.

Stap voor stap: zo ga je te werk

1. Koppel alles los en laad op. Haal USB-sticks, hubs en monitoren weg en sluit de originele lader aan op een andere stekker. Laat de MacBook een kwartier tot een half uur laden voordat je verder oordeelt: een lege accu lijkt vaak op een kapotte Mac.
2. Start opnieuw op. Houd de aan/uit-knop ongeveer tien seconden ingedrukt tot het scherm uit is, wacht even en start hem weer op.
3. Probeer de veilige modus. Bij een Mac met Intel-processor houd je Shift ingedrukt tijdens het opstarten. Bij een Mac met Apple-chip houd je de aan/uit-knop ingedrukt tot je 'Opstartopties laden' ziet, kies je je opstartschijf, houd je Shift ingedrukt en kies je 'Ga door in veilige modus'. Start hij hierin wel op, dan zit het probleem in software of in een onderdeel dat bij het opstarten meeloopt.
4. Controleer de schijf. Start op naar de herstelmodus (Apple-chip: aan/uit-knop ingedrukt houden en 'Opties' kiezen; Intel: Command + R ingedrukt houden tijdens het opstarten), open Schijfhulpprogramma en laat Eerste hulp draaien op de opstartschijf. Verschijnt de schijf daar helemaal niet, dan gaat het waarschijnlijk om hardware.
5. Installeer macOS opnieuw, zonder te wissen. In de herstelmodus kun je macOS opnieuw installeren. Dat laat je bestanden en instellingen in de regel staan. Kies nooit 'wissen' of 'terugzetten' zolang je geen back-up hebt van wat je niet kwijt wilt raken.

Intel-modellen hebben daarnaast een NVRAM-reset (Option + Command + P + R ingedrukt houden tijdens het opstarten), die soms helpt bij een vraagteken of een verkeerde opstartschijf. Een Mac met Apple-chip controleert dat zelf en heeft die stap niet nodig.

Wanneer het geen software meer is

Lukt niets van het bovenstaande, of verdwijnt de schijf uit het overzicht, dan zoek je het in de hardware. De gebruikelijke verdachten:

• De opslag. Bij de meeste nieuwere MacBooks zit de SSD op het moederbord gesoldeerd. Valt die uit, dan is dat een reparatie aan het moederbord en geen onderdeel dat je even vervangt.
• Het moederbord of de voeding. Een kortsluiting, een defecte spanningsregelaar of een versleten laadchip laat de Mac halverwege het opstarten uitvallen.
• Een opgezwollen of versleten accu. Een accu die de piekbelasting bij het opstarten niet meer levert, geeft herstarts. Een opgezwollen accu is ook een veiligheidsrisico; lees wanneer je een MacBook-batterij moet vervangen.
• Vloeistofschade. Corrosie kan maanden na een ongelukje pas voor problemen zorgen. Zie wat je doet als je vloeistof op je MacBook hebt gemorst.

Je bestanden veiligstellen

Zolang de schijf nog zichtbaar is, is er vaak een manier om bestanden te redden voordat er iets wordt gewist of opnieuw geïnstalleerd. Staat er iets op waar je niet zonder kunt, begin dan niet zelf te wissen of terug te zetten, maar laat eerst kijken wat er mogelijk is. Meer daarover lees je in onze gids over dataherstel van een dode iPhone of MacBook en op de pagina MacBook dataherstel.

Wat we bij Blue Apple doen

We beginnen met meten in plaats van gokken: komt er stroom binnen, waar stopt het opstarten, wordt de schijf herkend en zijn er sporen van vloeistof of corrosie. Daarna leggen we uit wat er mis is en wat de mogelijkheden zijn, voordat er iets wordt gerepareerd. Kun je niet langskomen, dan kan je MacBook ook worden opgehaald of per post worden opgestuurd: zie ophalen en bezorgen.

Veelgestelde vragen

Raak ik mijn bestanden kwijt als ik macOS opnieuw installeer?

Meestal niet: opnieuw installeren zonder eerst te wissen laat je gegevens in de regel staan. Zeker weten kun je het nooit, en bij een schijf die fouten geeft is een back-up de enige echte zekerheid.

Kan ik een MacBook die niet opstart zelf herstellen?

Bij softwareproblemen vaak wel, met de stappen hierboven. Bij een schijf die niet herkend wordt, een moederbord- of accuprobleem en vloeistofschade lukt dat niet zonder het toestel open te maken.

Mijn MacBook start alleen op met een externe monitor. Wat betekent dat?

Dan werkt de Mac zelf en zit het probleem bij het scherm, de kabel naar het scherm of de achtergrondverlichting.

Hoe weet ik of het aan de lader ligt?

Probeer een andere lader en kabel van hetzelfde type en een andere stekker. Blijft het gelijk, dan ligt het waarschijnlijk niet aan de lader. Bij een laadprobleem kan ook de oplaadpoort zelf de oorzaak zijn: zie MacBook oplaadpoort reparatie.